लाडकी बहिण योजनेसाठी नवीन नियम आणि कागदपत्रे: अर्ज प्रक्रिया आता अधिक सोपी!

Growing Maharashtra : स्पेशल रिपोर्ट

महाराष्ट्र सरकारच्या मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिण योजना ही महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी एक महत्वपूर्ण पाऊल आहे. या योजनेअंतर्गत २१ ते ६५ वयोगटातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांना दरमहा १५०० रुपये थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जातात. योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि पारदर्शक करण्याच्या दृष्टीने सरकारने नवीन नियम आणि कागदपत्रांबाबत महत्वपूर्ण बदल केले आहेत. या बदलांमुळे लाखो महिलांना योजनेचा लाभ घेणे सोपे झाले आहे. खाली यासंबंधी सविस्तर माहिती दिली आहे.

नवीन नियम आणि कागदपत्रे: मुख्य मुद्देमहाराष्ट्र सरकारने लाडकी बहिण योजनेसाठी कागदपत्रांची यादी कमी करून अर्ज प्रक्रिया सुलभ केली आहे. आता फक्त चार मुख्य कागदपत्रे आवश्यक आहेत:

1. आधार कार्ड:
   • लाभार्थ्याची ओळख पटवण्यासाठी आधार कार्ड अनिवार्य आहे.
   • आधार कार्डवर नाव, जन्मतारीख आणि पत्ता स्पष्ट असणे गरजेचे आहे.
   • आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
2. रेशन कार्ड:
   • रेशन कार्ड हे कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीचे आणि पात्रतेचे प्रमाण म्हणून वापरले जाते.
   • यामुळे लाभार्थी आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल गटात मोडते की नाही हे तपासले जाते.
   • रेशन कार्ड नसल्यास, पर्यायी कागदपत्रे (जसे उत्पन्नाचा दाखला) स्वीकारले जाऊ शकतात, परंतु रेशन कार्डला प्राधान्य दिले जाते.
3. मतदार ओळखपत्र (वोटर आयडी):
   • मतदार ओळखपत्र हे लाभार्थ्याचे वय आणि नागरिकत्व सिद्ध करण्यासाठी वापरले जाते.
   • यामुळे योजनेचा लाभ फक्त महाराष्ट्रातील रहिवाशांना मिळेल याची खात्री केली जाते.
4. बँक खाते तपशील:
   • लाभार्थ्याचे स्वतःचे बँक खाते असणे आवश्यक आहे.
   • बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असावे, कारण योजनेचा हप्ता थेट बँक खात्यात (DBT – Direct Benefit Transfer) जमा होतो.
   • बँक खात्याचा पासबुक, आयएफएससी कोड आणि खाते क्रमांक स्पष्टपणे द्यावा लागतो.

महत्वाचे अपडेट:

• यापूर्वी उत्पन्नाचा दाखला, निवासाचा पुरावा, विवाह प्रमाणपत्र इत्यादी कागदपत्रे आवश्यक होती. आता ही कागदपत्रे पर्यायी करण्यात आली आहेत, ज्यामुळे अर्ज प्रक्रिया लवकर आणि सुलभ झाली आहे.
• योजनेचा लाभ घेण्यासाठी वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे, परंतु याची पडताळणी आता रेशन कार्ड आणि आधारद्वारे केली जाते, त्यामुळे स्वतंत्र उत्पन्न दाखला देण्याची गरज कमी झाली आहे.

eKYC प्रक्रिया: ऑनलाइन आणि सोपी

• eKYC (इलेक्ट्रॉनिक नो योर कस्टमर) प्रक्रिया आता पूर्णपणे ऑनलाइन उपलब्ध आहे.
• यासाठी लाभार्थ्यांना ladakibahin.maharashtra.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर किंवा नारी शक्ती दूत अॅपवर जाऊन अर्ज करावा लागतो.
• प्रक्रिया:
  1. वेबसाइट किंवा अॅपवर नोंदणी करा.
  2. आधार क्रमांक आणि मोबाइल नंबर टाका.
  3. आधारशी लिंक केलेला मोबाइल नंबर वापरून OTP आधारित eKYC पूर्ण करा.
  4. बँक खाते तपशील आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
  5. अर्ज सबमिट केल्यानंतर, तुम्हाला एक अर्ज आयडी मिळेल, ज्याचा वापर स्टेटस तपासण्यासाठी करता येईल.
• eKYC मुळे कागदपत्रांची पडताळणी जलद होते आणि लाभार्थ्यांना कार्यालयात जाण्याची गरज कमी होते.

आधार लिंक्ड बँक खाते बंधनकारक:

• योजनेचा हप्ता थेट बँक खात्यात जमा होतो, त्यामुळे आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे अनिवार्य आहे.
• जर बँक खाते आधारशी लिंक नसेल, तर लाभार्थ्यांना नजीकच्या बँकेत जाऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.
• काही बँकांमध्ये (उदा. इंडिया पोस्ट पेमेंट्स बँक – IPPB) तांत्रिक अडचणी आल्या होत्या, परंतु त्या आता सोडवण्यात आल्या आहेत.

नवीन नियमांचा फायदा

1. सुलभता:
   • कागदपत्रांची संख्या कमी झाल्याने ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिलांना अर्ज करणे सोपे झाले आहे.
   • विशेषतः ज्या महिलांकडे उत्पन्नाचा दाखला किंवा इतर जटिल कागदपत्रे नाहीत, त्यांना याचा मोठा फायदा झाला आहे.
2. जलद प्रक्रिया:
   • eKYC मुळे कागदपत्रांची पडताळणी ऑनलाइन होते, ज्यामुळे अर्ज मंजुरीसाठी लागणारा वेळ कमी झाला आहे.
   • आता अर्ज मंजूर झाल्यावर पहिला हप्ता १-२ महिन्यांत जमा होऊ शकतो.
3. पारदर्शकता:
   • आधार लिंक्ड बँक खाते आणि eKYC मुळे योजनेचा लाभ योग्य व्यक्तीपर्यंत पोहोचतो.
   • यामुळे बनावट लाभार्थ्यांचा धोका कमी झाला आहे.

बातमी व जाहिरातीसाठी संपर्क : ९०११६३९१६३