महाराष्ट्राच्या राजकीय पटावर १७ सप्टेंबर २०२५ रोजी एक नवीन वादग्रस्त मुद्दा उभा राहिला, ज्याने राज्याच्या राजकारणात खळबळ माजवली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कोविड-१९ महामारीच्या काळात मुंबईत घडलेल्या कथित ‘कफनचोरी’ प्रकरणाचा उल्लेख करत गंभीर आरोप केले.
यावर राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (शरद पवार गट)च्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी तीव्र प्रतिक्रिया देत या प्रकरणाची कसून चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. हे प्रकरण कोविड काळातील आरोग्य व्यवस्थेतील अनियमिततांशी जोडलेले असून, ते सत्ताधारी महायुती सरकार आणि विरोधी महाविकास आघाडी यांच्यातील तणाव वाढवण्याचे काम करत आहे. खाली या प्रकरणाचा सविस्तर आढावा दिला आहे.
प्रकरणाचा पार्श्वभूमी आणि कफनचोरी म्हणजे काय?
कोविड-१९ महामारीचा काळ (२०२० ते २०२२) महाराष्ट्रासाठी अत्यंत कठीण होता. मुंबईसारख्या घनदाट शहरात मृत्यूदर वाढला आणि मृतदेहांच्या व्यवस्थापनात अनेक समस्या उद्भवल्या.
‘कफनचोरी’ हा शब्द या प्रकरणात वापरला जात असून, तो मृतदेहांना कफन (शववस्त्र) पुरवठ्यात झालेल्या कथित भ्रष्टाचाराला संदर्भित करतो. यात मुख्यतः खालील मुद्दे समाविष्ट आहेत:
- शासकीय निधीचा गैरवापर : महाराष्ट्र सरकारने कोविड काळात मृतदेहांच्या अंत्यसंस्कार आणि शववाहिनी व्यवस्थेसाठी मोठ्या प्रमाणात निधी वाटप केला होता.
मात्र, कफन पुरवठा, अंत्यसंस्कार साहित्य आणि संबंधित खरेदी प्रक्रियेत अनियमितता झाल्याचा आरोप आहे. यात खोट्या बिलांचा समावेश असल्याचे सांगितले जाते. - मुंबईतील विशेष संदर्भ : मुंबईत कोविडमुळे हजारो मृत्यू झाले. BMC (बृहन्मुंबई महानगरपालिका) आणि राज्य आरोग्य विभागाने कफन, शवदाहिनी आणि इतर साहित्याची खरेदी केली.
मात्र, पुरवठादारांकडून कमी दर्जाचे किंवा अपुरे साहित्य पुरवले गेले, ज्यामुळे शासकीय पैशांचा अपव्यय झाल्याचा दावा आहे.
यापूर्वीही कोविड काळातील ऑक्सिजन पुरवठा, रेमडेसिवीर इंजेक्शन आणि व्हेंटिलेटर खरेदीतील घोटाळ्यांच्या चौकश्या झाल्या आहेत, ज्यात लाखो कोटी रुपयांचा भ्रष्टाचार उघडकीस आला होता. - राजकीय संदर्भ : हे प्रकरण महाविकास आघाडी (MVA) सरकारच्या काळातील (उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वात) असल्याने, सत्ताधारी महायुती (भाजप-शिवसेना-एनसीपी) याचा वापर विरोधकांवर हल्ला करण्यासाठी करत आहे.
फडणवीस यांनी हे आरोप विधानसभा सत्र किंवा राजकीय बैठकीत केले असावेत, ज्यामुळे विपक्षावर जबाबदारी टाकण्याचा प्रयत्न दिसतो.
हे प्रकरण अद्याप अधिकृत चौकशीला सामोरे जात नाही, पण ते कोविड काळातील इतर घोटाळ्यांशी (जसे की १४०० कोटींचा BMC कोविड घोटाळा) जोडले जाण्याची शक्यता आहे.
सुप्रिया सुळेंची प्रतिक्रिया : चौकशीची मागणी आणि खरपूस समाचारराष्ट्रवादी काँग्रेस (SP) च्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी फडणवीस यांच्या आरोपांना त्वरित प्रत्युत्तर दिले.
पुण्यातील एका पत्रकार परिषदेत (१७ सप्टेंबर २०२५) बोलताना त्यांनी हे प्रकरण ‘दुर्दैवी’ म्हटले आणि खालीलप्रमाणे प्रतिक्रिया नोंदवली:
- चौकशीची मागणी: सुळे यांनी म्हटले, “मुंबईत कोविड काळात मोठा घोटाळा झाल्याचा आरोप मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी केला आहे. याची खरपूस चौकशी झाली पाहिजे. हे आरोप खूप गंभीर आहेत आणि सत्य समोर येणे गरजेचे आहे.
“त्या म्हणाल्या की, कोविड काळातील अनेक अनियमितता (ऑक्सिजन पुरवठा, रेमडेसिवीर इ.) आधीच चर्चेत आहेत, आणि कफनचोरीसारख्या संवेदनशील मुद्द्यावर पारदर्शकता हवी. - राजकीय टीका: सुळे यांनी फडणवीस सरकारवर भ्रष्टाचाराचे आरोप करत म्हटले की, “मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या वक्तव्याचा खरपूस समाचार घेतला आहे.
“त्या यापूर्वीही फडणवीस सरकारवर सिन्नर घोटाळा, फाइल प्रकरणे आणि इतर मुद्द्यांवर टीका करत आल्या आहेत. या
प्रकरणातही त्या म्हणाल्या की, “राज्याच्या राजकारणात आता ‘कफनचोरी’ हा मुद्दा आला आहे, पण याची चौकशी झाली तरच सत्य समोर येईल.” - पत्रकार परिषदेचा संदर्भ: पुण्यातील या परिषदेत सुळे यांनी पुण्याच्या दौऱ्यादरम्यान बोलताना हे वक्तव्य केले. सोशल मीडियावरही त्यांच्या प्रतिक्रीया व्हायरल झाल्या असून,
राष्ट्रवादी कार्यकर्त्यांनी #KafanChori आणि #MaharashtraPolitics सारख्या हॅशटॅगने याचा प्रसार केला आहे.
सुळे यांची ही मागणी राजकीय रणनीती असू शकते, ज्यामुळे विपक्षाला मुद्दा मिळेल आणि सत्ताधारी सरकारवर दबाव येईल. त्या यापूर्वीही महादेव मुंडे हत्याकांडासारख्या प्रकरणात CBI किंवा SIT चौकशीची मागणी करत आल्या आहेत.
